Kentsel Dönüşümde Yıkım Kuralları Değişti: Yüksek Binalar İçin Yeni Dönem

12 Ağustos 2026 tarihinde yapılan yönetmelik değişikliğiyle binaların yıkım süreçlerinde önemli yeni kurallar getirildi. Özellikle yüksek ve çok yüksek yapıların yıkımına ilişkin teknik, çevresel ve güvenlik şartları yeniden düzenlendi.

Kentsel dönüşüm yalnızca eski bir binanın tespit edilip boşaltılması ve yıkılmasıyla tamamlanan bir süreç değil. Riskli yapının tespitinden yıkım ruhsatına, yıkım yönteminden atıkların yönetimine kadar birçok aşamanın teknik kurallara uygun şekilde yürütülmesi gerekiyor.

12 Ağustos 2026 tarihli düzenleme ile birlikte özellikle yüksek yapıların yıkımı için daha ayrıntılı ve kontrollü bir sistem oluşturuldu. citeturn0search13

Yeni Yönetmelik Neyi Değiştiriyor?

Yapılan düzenlemeyle “yüksek yapı” kavramı yıkım mevzuatında daha net şekilde tanımlandı.

Buna göre;

• Bina yüksekliği 21,50 metreden fazla veya

• Yapı yüksekliği 30,50 metreden fazla

olan binalar yüksek yapı olarak kabul ediliyor.

Bina yüksekliği 51,50 metreden, yapı yüksekliği ise 60,50 metreden daha yüksek olan yapılar ise “çok yüksek yapı” olarak değerlendiriliyor. citeturn0search13

Bu ayrım yalnızca teknik bir tanımlama değil. Çünkü yüksek ve çok yüksek yapıların yıkımında uygulanacak yöntemler, güvenlik önlemleri ve yıkım planları da buna göre şekilleniyor.

Yüksek Yapıların Yıkımında Yeni Dönem

Yeni düzenlemeyle yüksek yapıların tamamen veya kısmen yıkılması sırasında uygulanacak teknik ve idari esaslar ayrıntılandırıldı.

Bu yapılar için özel bir yıkım planı hazırlanması öngörülüyor. Yıkım planında binanın hangi yöntemle yıkılacağı, çevre ve iş güvenliği açısından hangi tedbirlerin alınacağı ve ortaya çıkacak yıkıntı atıklarının nasıl yönetileceği gibi konuların belirlenmesi gerekiyor. citeturn0search2turn0search13

Dolayısıyla özellikle büyük apartmanlar, yüksek katlı konutlar ve ticari yapılar açısından “binayı yıkalım, ardından yenisini yaparız” yaklaşımının yerini daha planlı bir yıkım süreci alıyor.

Yıkım Artık Sadece Bir “Şantiye Operasyonu” Değil

Yönetmelikte yıkım planı; yıkılacak yapının hangi güvenlik ve çevre koruma tedbirleriyle, hangi teknik veya tekniklerle yıkılacağını ve ortaya çıkacak bina yıkıntı atıklarının nasıl yönetileceğini belirleyen, yıkım ruhsatının eki olan belge olarak tanımlanıyor. citeturn0search13

Bu durum kentsel dönüşüm projelerinde yıkım aşamasının proje yönetiminin önemli bir parçası haline geldiğini gösteriyor.

Özellikle yüksek yapılarda;

Yapı analizi → Yıkım yöntemi → Güvenlik önlemleri → Çevresel tedbirler → Yıkım → Atık yönetimi

şeklinde bütünleşik bir süreç oluşturulması gerekiyor.

Toz, Gürültü ve Titreşim İçin Daha Kontrollü Süreç

Yüksek yapıların yıkımı sırasında ortaya çıkabilecek çevresel etkiler de yeni düzenlemenin önemli başlıklarından biri.

Yıkım faaliyetlerinde;

• Toz oluşumunun kontrol altına alınması,

• Gürültünün sınırlandırılması,

• Titreşimlerin kontrol edilmesi,

• Çevredeki yapıların ve insanların güvenliğinin sağlanması,

• Yıkım alanının kontrollü şekilde sınırlandırılması

gibi konular daha sistematik şekilde ele alınıyor. citeturn0search2

Bu durum özellikle yoğun yapılaşmanın bulunduğu İstanbul gibi şehirlerde önem taşıyor.

Çünkü yüksek katlı bir yapının yıkılması yalnızca kendi arsasını değil; komşu binaları, yolları, altyapıyı, yayaları ve çevredeki diğer yaşam alanlarını da etkileyebilecek bir operasyon.

Seçici Yıkım ve Geri Dönüşüm Öne Çıkıyor

Yeni düzenlemede “seçici yıkım” kavramı da açık şekilde tanımlanıyor.

Seçici yıkım; tehlikeli atıkların önceden ayrıştırılması ve geri dönüştürülebilir malzemelerin tekrar kullanılabilmesini sağlamak amacıyla yapı elemanlarının niteliğine göre aşamalı olarak sökülmesini ifade ediyor. citeturn0search13

Bu yaklaşım, yıkımın yalnızca yapıyı ortadan kaldırmak olarak görülmediğini gösteriyor.

Kentsel dönüşümde artık ortaya çıkan malzemenin nasıl yönetileceği de sürecin bir parçası.

Patlayıcıyla Yıkımda Daha Özel Şartlar

Yüksek veya çok yüksek yapıların yıkımında patlayıcı kullanılması gibi özel yöntemler söz konusu olduğunda teknik sorumluluklar da önem kazanıyor.

Yönetmelik, patlatmadan sorumlu mühendis için belirli mühendislik eğitimi ve yetkinlik şartları öngörüyor. citeturn0search13

Bu da özellikle büyük ölçekli yapıların yıkımında yöntemin yalnızca maliyet veya hız açısından değil, mühendislik ve güvenlik kriterleri açısından değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koyuyor.

Bu Değişiklik Kentsel Dönüşümde Malikler İçin Ne Anlama Geliyor?

Bir binanın kentsel dönüşüme girmesi halinde maliklerin en çok odaklandığı konular genellikle;

• Binanın riskli olup olmadığı,

• Yıkım sürecinin ne zaman başlayacağı,

• Yeni binanın nasıl yapılacağı,

• Maliyetlerin nasıl karşılanacağı,

• Hak sahiplerinin ne elde edeceği

oluyor.

Ancak yıkım aşaması da en az diğer aşamalar kadar kritik.

Özellikle yüksek yapılarda yıkımın teknik olarak doğru planlanmaması; çevre güvenliği, komşu yapılar, altyapı ve proje takvimi açısından ciddi sorunlara yol açabilir.

Bu nedenle maliklerin dönüşüm sürecinde yalnızca “hangi müteahhitle anlaşacağız?” sorusuna değil, “yıkım nasıl gerçekleştirilecek?” sorusuna da cevap araması gerekiyor.

Maliklerin Dikkat Etmesi Gereken 5 Konu

1. Yıkım planı hazırlanmış mı?

Özellikle yüksek yapılarda yıkımın hangi yöntemle gerçekleştirileceği ve güvenlik tedbirlerinin neler olduğu önceden belirlenmeli.

2. Yıkım ruhsatı ve teknik süreç doğru yürütülüyor mu?

Yıkım işlemi gerekli izin ve belgeler tamamlanmadan başlatılmamalı.

3. Çevredeki yapılar değerlendirildi mi?

Yıkılacak yapının çevresindeki binalar, yollar ve altyapı unsurları dikkate alınmalı.

4. Yıkıntı atıkları nasıl yönetilecek?

Yıkım sonrasında ortaya çıkacak malzemelerin taşınması, ayrıştırılması ve geri dönüşümü proje kapsamında değerlendirilmelidir.

5. Yıkım yöntemi teknik olarak uygun mu?

Her bina aynı yöntemle yıkılamaz. Binanın yüksekliği, taşıyıcı sistemi, çevresindeki yapılar ve saha koşulları yıkım yönteminin belirlenmesinde dikkate alınmalıdır.

Kentsel Dönüşümde Yeni Yaklaşım: Güvenli Yıkım + Kontrollü Yeniden Yapım

12 Ağustos 2026 tarihli değişiklik, kentsel dönüşümün yalnızca “eski binayı yıkıp yeni binayı yapmak” şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.

Özellikle yüksek yapılarda;

Doğru tespit → Doğru planlama → Güvenli yıkım → Kontrollü atık yönetimi → Teknik olarak doğru yeniden yapım

bir bütün olarak ele alınmalı.

Bir yapının yenilenmesi kadar, mevcut yapının güvenli şekilde ortadan kaldırılması da uzmanlık gerektiren bir süreç.

Cityvenn ile Kentsel Dönüşüm Sürecinizi Planlayın

Kentsel dönüşüm; yalnızca yıkım ve yeniden yapımdan ibaret değildir. Hukuki süreçlerin, teknik analizlerin, mimari planlamanın, malik haklarının ve uygulama aşamalarının birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Özellikle yüksek ve karmaşık yapılarda dönüşüm sürecinin uzman ekipler tarafından baştan sona planlanması, hem malik haklarının korunması hem de projenin sağlıklı ilerlemesi açısından önem taşır.

Mevzuattaki değişiklikleri takip ediyor, kentsel dönüşüm sürecinizi teknik ve hukuki boyutlarıyla değerlendiriyoruz.

Not: Bu içerik 12 Ağustos 2026 tarihli yönetmelik değişikliği esas alınarak hazırlanmıştır. Somut bir yapı veya proje bakımından değerlendirme yapılırken yürürlükteki mevzuat, ilgili idare uygulamaları ve yapının teknik özellikleri ayrıca incelenmelidir.