Riskli Yapı Nedir?
Riskli yapı, ekonomik ömrünü tamamlamış olan ya da yıkılma veya ağır hasar görme riski taşıdığı ilmî ve teknik verilere dayanılarak tespit edilen yapıdır.
Kısa Tanım (6306’a Göre)
6306 sayılı Kanun ve Uygulama Yönetmeliği’ne göre riskli yapı; riskli alan içinde veya dışında olabilir, önemli olan yapının ömrünü doldurmuş olması ya da yıkılma veya ağır hasar riski taşıdığının raporla ortaya konmasıdır.
Bu tespit; deprem, sel, heyelan gibi olası afetlerde can güvenliği sağlamayan, taşıyıcı sistemi zayıflamış yapıları işaret eder.
Riskli Yapı Tespiti Kim Yapar, Nasıl Başlar?
Riskli yapı tespiti; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, belediyeler, il özel idareleri veya Bakanlıkça lisanslandırılmış kurum ve kuruluşlar tarafından yapılır.
Süreç çoğunlukla malikin (veya kanuni temsilcisinin) başvurusu ile başlar; tek bir malikin başvurusu tüm bina için riskli yapı sürecini başlatmaya yeterlidir.
Teknik Açıdan Riskli Yapıya İşaret Eden Durumlar
- Çok eski inşa yılı, betonarme binalarda özellikle 30 yıl ve üzeri yaş.
- Düşük beton dayanımı, korozyona uğramış donatılar, kolon ve kiriş kesitlerinin zayıflatılması, büyük çatlaklar, rutubet ve taşıyıcı sistemde gözle görülür bozulmalar.
- Statik projeye aykırı tadilatlar, kaçak katlar, taşıyıcı elemanların kesilmesi ve benzeri uygulamalar.
Riskli Yapı Tespitinin Sonuçları (Özet)
- Riskli olduğu kesinleşen yapı, tapu kütüğünün beyanlar hanesine şerh edilir ve maliklere bildirilir.
- 6306 kapsamındaki kentsel dönüşüm hükümleri devreye girer; belirli süreler içinde tahliye, yıkım ve yeniden yapım veya uygulama süreçleri işletilir.