Mimarlık ve Mühendislik Projelerinde Dijital Dönem Başlıyor: e-PYS Nedir?

Türkiye’de yapı ruhsatı süreçlerinde önemli bir dijital dönüşümün temeli atıldı. 5 Ağustos 2026 tarihli ve 33331 sayılı Resmî Gazete’de, mimarlık ve mühendislik projelerinin dijital olarak hazırlanması ile bu projelerin elektronik ortamda teslim ve yönetilmesine ilişkin iki ayrı yönetmelik yayımlandı. İMO

Yeni sistemle birlikte mimari ve mühendislik projelerinin hazırlanmasından teslimine, incelenmesinden onaylanmasına ve saklanmasına kadar uzanan süreçlerin dijital bir altyapıya taşınması hedefleniyor.

Ancak burada önemli bir ayrıntı var: Düzenlemeler 5 Ağustos 2026'da yayımlanmış olsa da tüm hükümler hemen uygulanmaya başlamıyor. Dijital proje hazırlama yönetmeliği 1 Eylül 2027'de, e-PYS üzerinden teslim ve yönetim süreçlerini düzenleyen yönetmelik ise 1 Eylül 2028'de yürürlüğe girecek. İMO

e-PYS Nedir?

e-PYS, Elektronik Proje Yönetim Sistemi anlamına geliyor.

Sistem; yapı ruhsatı kapsamında hazırlanan mimarlık ve mühendislik projelerinin elektronik ortamda teslim edilmesi, incelenmesi, eksiklerinin bildirilmesi, uygun görüş verilmesi, onaylanması ve saklanması gibi işlemlerin yürütüleceği dijital platform olarak tanımlanıyor.

Başka bir ifadeyle, bugün farklı belgeler ve fiziksel/dijital dosyalar üzerinden yürütülen proje süreçlerinin ortak bir elektronik platformda yönetilmesi amaçlanıyor.

Hangi Projeler Dijital Ortama Taşınacak?

Yönetmelik kapsamında mimari, statik, elektrik ve tesisat projeleri ile bunlara ilişkin hesap, rapor ve dokümanların dijital ortamda hazırlanmasına yönelik kurallar getiriliyor.

Düzenleme, genel olarak uygulama imar planı bulunan alanlarda yeni yapılacak binaları kapsıyor. Ancak bodrum katı dışında en fazla iki katlı ve toplam yapı inşaat alanı 200 metrekareyi geçmeyen müstakil yapılar ile bazı tarım ve hayvancılık yapıları kapsam dışında tutuluyor.

Dolayısıyla "artık bütün binalarda yarından itibaren e-PYS zorunlu" şeklinde bir yorum yapmak doğru değil. Uygulama kapsamı ve geçiş takvimi yönetmeliklerde belirlenen kriterlere göre ilerleyecek.

BIM ve IFC Dönemi

Yeni düzenlemenin dikkat çeken taraflarından biri de Bina Bilgi Modellemesi (BIM) yaklaşımının mevzuata dahil edilmesi.

3B sayısal yapı modellerinin belirlenen BIM standartlarına uygun hazırlanması ve BIM modellerinin IFC formatında teslim edilmesi öngörülüyor. Ayrıca proje çizimleri ve diğer dijital dokümanlar için PDF/A formatına ilişkin hükümler bulunuyor.

Bu değişiklik yalnızca dosyaların PDF olarak bilgisayara aktarılması anlamına gelmiyor.

Asıl hedef, yapıya ilişkin geometrik ve teknik bilgilerin standartlaştırılmış, farklı yazılımlar arasında paylaşılabilir ve ileride tekrar kullanılabilir bir dijital veri yapısına dönüştürülmesi.

Proje Teslim ve Onay Süreci Nasıl Değişecek?

e-PYS'nin devreye girmesiyle proje süreçlerinde;

Projenin hazırlanması → Sisteme yüklenmesi → İncelenmesi → Eksiklerin bildirilmesi → Uygun görüş → Onay → Dijital olarak saklanması

gibi aşamaların elektronik sistem üzerinden yürütülmesi öngörülüyor.

Ayrıca ilgili kamu kurumları ve idarelerin kullandığı yazılım platformları ile e-PYS arasında proje dosyaları ve diğer bilgilerin paylaşılabilmesine yönelik altyapı da düzenleniyor.

Bu durum, proje süreçlerinde kurumlar arasındaki veri akışının da zaman içerisinde daha bütünleşik hale gelmesini sağlayabilir.

Kâğıtsız Proje Sürecinin Avantajları Neler?

Dijital proje yönetiminin en önemli avantajlarından biri, proje dosyalarının tek bir sistem üzerinden takip edilebilmesi.

Bu yapı;

• Fiziksel dosya ve arşiv ihtiyacının azalmasını,
• Proje revizyonlarının daha kolay takip edilmesini,
• Eksiklerin ve bildirimlerin sistem üzerinden izlenebilmesini,
• Proje süreçlerinin kayıt altına alınmasını,
• Yetkilendirme ve kullanıcı bazlı işlem takibinin yapılabilmesini,
• Proje verilerinin daha düzenli şekilde saklanmasını

sağlayabilecek bir altyapı oluşturuyor.

Ancak dijitalleşmenin tek başına bütün sorunları çözeceğini düşünmek de doğru olmaz. Sistemin gerçekten verimli çalışabilmesi için standartların doğru uygulanması, proje müelliflerinin yeni teknik gerekliliklere hazırlanması ve kurumların dijital altyapılarının uyumlu hale getirilmesi gerekiyor.

Proje Müelliflerinin Sorumluluğu Artıyor

Yeni sistemde proje dosyalarının e-PYS'ye kaydedilmesi proje müellifi tarafından gerçekleştirilecek. Sisteme yüklenen dosyalardaki bilgilerin doğruluğundan da kaydı yapan müellif sorumlu olacak.

Bu nedenle dijital sisteme geçiş yalnızca "dosyayı sisteme yüklemek" şeklinde değerlendirilmemeli.

Projenin doğru hazırlanması, uygun formatta sunulması ve sistem üzerindeki süreçlerin düzenli takip edilmesi önem kazanacak.

Kentsel Dönüşüm Süreçlerini Nasıl Etkileyebilir?

Dijital proje altyapısının yaygınlaşması, özellikle çok sayıda proje ve paydaşın bulunduğu yapı ve kentsel dönüşüm süreçlerinde önemli sonuçlar doğurabilir.

Kentsel dönüşüm projelerinde mimari, statik, elektrik ve mekanik projelerin yanı sıra farklı kurumlar, proje müellifleri, yapı sahipleri ve uygulama süreçleri arasında yoğun bir bilgi akışı bulunuyor.

Projelerin standartlaştırılmış dijital formatlarda hazırlanması ve elektronik ortamda yönetilmesi, uzun vadede proje takibi, bilgi paylaşımı ve arşivleme süreçlerinin daha sistematik hale gelmesine katkı sağlayabilir.

Buradaki kritik nokta ise uygulamanın nasıl hayata geçirileceği. Yönetmeliklerin yayımlanmış olması dönüşümün tamamlandığı anlamına gelmiyor; önümüzdeki dönemde teknik standartların, kapsam kriterlerinin ve uygulama takviminin sahadaki etkileri daha net ortaya çıkacak.

Uygulama Ne Zaman Başlıyor?

Burada tarihleri birbirinden ayırmak gerekiyor:

5 Ağustos 2026:
Yönetmelikler Resmî Gazete'de yayımlandı.

1 Eylül 2027:
Mimarlık ve Mühendislik Projelerinin Dijital Olarak Hazırlanması Hakkında Yönetmelik yürürlüğe girecek.

1 Eylül 2028:
Projelerin e-PYS üzerinden teslimi, incelenmesi, onaylanması ve saklanmasına ilişkin yönetmelik yürürlüğe girecek. İMO

Bunun yanında BIM/IFC gibi bazı yükümlülüklerin yapı türü ve kriterlere göre kademeli olarak uygulanması öngörülüyor. Mimarist

Sonuç: Yapı Ruhsatında Yeni Bir Dijital Altyapı

5 Ağustos 2026'da yayımlanan iki yeni yönetmelik, Türkiye'deki yapı ruhsat ve proje yönetimi süreçleri açısından önemli bir değişimin başlangıcını oluşturuyor.

Mimarlık ve mühendislik projelerinin yalnızca çizim dosyaları olarak değil, standartlaştırılmış dijital yapı verileri olarak ele alınması; BIM, IFC, PDF/A ve e-PYS gibi kavramların süreçlere dahil edilmesi, yapı sektörünün dijital dönüşümünü hızlandırabilecek bir adım.

Önümüzdeki dönem özellikle mimarlar, mühendisler, proje ofisleri, yapı sahipleri ve ruhsat süreçlerinde görev alan idareler açısından yeni bir hazırlık dönemi olacak.

Kısacası: Projeler artık yalnızca çizilmeyecek; dijital olarak yönetilecek.

Not: Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Uygulamada ilgili yönetmeliklerin güncel metni, geçiş hükümleri ve Bakanlık tarafından belirlenecek teknik kriterler esas alınmalıdır.

Kaynak: 5 Ağustos 2026 tarihli, 33331 sayılı Resmî Gazete ve TMMOB İnşaat Mühendisleri Odası duyurusu. İMO