2027'de Kentsel Dönüşümün Yol Haritası Açıklandı: Yeni Hukuki Düzenlemeler Gündemde
27 Ekim 2026 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanan 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, Türkiye'de kentsel dönüşümün geleceğine ilişkin önemli hedefleri ortaya koydu. Program kapsamında kentsel dönüşüm strateji belgelerinin zorunlu hale getirilmesine yönelik mevzuat çalışmaları, hukuki anlaşmazlıkların daha hızlı çözülmesi için ihtisas mahkemeleri oluşturulmasına yönelik çalışmalar ve İstanbul başta olmak üzere riskli yapı stokunun yenilenmesi öne çıkıyor.
Türkiye'nin deprem riskine karşı daha dirençli şehirler oluşturma hedefi doğrultusunda hazırlanan 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, kentsel dönüşüm politikalarına ilişkin yeni dönem önceliklerini belirledi.
27 Ekim 2026 tarihli ve 33413 mükerrer sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan 11934 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile onaylanan programda, yalnızca binaların yenilenmesi değil; dönüşümün hukuki, sosyal, ekonomik ve şehircilik boyutlarıyla birlikte ele alınması hedefleniyor.
Programın dikkat çeken başlıkları arasında dönüşüm projelerinde planlama süreçlerinin güçlendirilmesi, maliklerin uzlaşma süreçlerinin iyileştirilmesi ve hukuki uyuşmazlıkların çözümünü hızlandıracak mekanizmaların geliştirilmesi bulunuyor.
Kentsel Dönüşüm Strateji Belgeleri İçin Zorunluluk Düzenlemesi Hazırlanacak
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'nın öne çıkan hedeflerinden biri, kentsel dönüşüm strateji belgelerinin hazırlanmasını zorunlu hale getirecek mevzuat düzenlemesinin yapılması olarak belirlendi.
Kentsel dönüşüm strateji belgeleri; şehirlerin mevcut yapı stokunun, afet risklerinin, fiziksel koşullarının ve dönüşüm ihtiyaçlarının bütüncül şekilde değerlendirilmesine yönelik planlama araçlarıdır.
Bu yaklaşımın temel amacı, dönüşüm çalışmalarının yalnızca bina veya parsel ölçeğinde değil, bölgesel ihtiyaçlar dikkate alınarak planlanmasıdır.
Planlanan düzenlemeyle birlikte şu alanlarda daha sistematik bir yaklaşım geliştirilmesi amaçlanıyor:
-
Riskli yapı stokunun ve dönüşüm önceliklerinin belirlenmesi.
-
Afet tehlikeleri ve bölgesel yapılaşma koşullarının değerlendirilmesi.
-
Kentsel dönüşüm projelerinin şehir dokusuyla uyumlu şekilde planlanması.
-
Sosyal, ekonomik ve çevresel etkilerin birlikte ele alınması.
-
Kamu kurumları ve yerel yönetimler arasında planlama koordinasyonunun güçlendirilmesi.
Önemli bir ayrıntı: Strateji belgelerine ilişkin düzenleme henüz yürürlüğe girmiş değil. Dolayısıyla programda açıklanan hedef, bugün itibarıyla her taşınmaz sahibine yeni bir belge hazırlama yükümlülüğü getirildiği anlamına gelmiyor.
Kentsel Dönüşümde İhtisas Mahkemeleri Gündemde
Kentsel dönüşüm projelerinde karşılaşılan önemli sorunlardan biri, taraflar arasında ortaya çıkan hukuki uyuşmazlıkların süreci uzatabilmesidir.
Kat maliklerinin anlaşmazlıkları, alınan kararların hukuka uygunluğu, müteahhitlerle yapılan sözleşmelerden kaynaklanan sorunlar ve idari işlemlere ilişkin uyuşmazlıklar, dönüşüm süreçlerinde farklı hukuki değerlendirmeler gerektirebilmektedir.
2027 Yıllık Programı'nda, kentsel dönüşüm uygulamalarında karşılaşılan hukuki sorunların çözümü ve anlaşmazlıkların daha hızlı sonuçlandırılması amacıyla ihtisas mahkemelerinin oluşturulmasına yönelik çalışmalar yürütülmesi öngörülüyor.
Bu hedefin hayata geçirilmesi halinde, kentsel dönüşümle ilgili uyuşmazlıklarda uzmanlaşmanın artırılması ve yargısal süreçlerin daha etkin işlemesi amaçlanabilir.
Bununla birlikte, mevcut açıklama ihtisas mahkemelerinin kurulduğu veya tüm kentsel dönüşüm davalarının yeni mahkemelere devredildiği anlamına gelmiyor. Mahkemelerin görev alanı, yetkisi ve çalışma esasları için ilerleyen süreçte yapılacak hukuki düzenlemelerin takip edilmesi gerekiyor.
Maliklerin Uzlaşma Süreçleri Daha Etkin Hale Getirilecek
Kentsel dönüşümün sağlıklı ilerleyebilmesi için yalnızca teknik ve finansal yeterlilik değil, kat maliklerinin doğru bilgilendirilmesi ve karar alma süreçlerine katılması da önem taşıyor.
2027 programında, dönüşüm uygulamalarındaki uzlaşma süreçlerinde katılımcılığın artırılması hedefleniyor.
Bu hedef, özellikle birden fazla malikin bulunduğu apartman ve sitelerde önem kazanıyor. Dönüşümün kapsamı, yapılacak yeni binanın özellikleri, maliyet paylaşımı ve yüklenici seçiminde ortaya çıkan görüş ayrılıklarının doğru yönetilmesi, projenin ilerleyişini doğrudan etkileyebiliyor.
Ancak programda yer alan katılımcılık hedefi, mevcut karar çoğunluklarının veya maliklerin yasal haklarının kendiliğinden değiştiği anlamına gelmiyor.
Maliklerin karar alma, itiraz ve diğer hukuki süreçlerinde yürürlükte bulunan 6306 sayılı Kanun ile ilgili mevzuat hükümleri esas alınmaya devam ediyor.
İstanbul'da Riskli Yapıların Dönüşümü Öncelikli Olacak
2027 Yıllık Programı'nda İstanbul, kentsel dönüşüm ihtiyacının yoğun olduğu şehirlerin başında ele alınıyor.
Olası Marmara depremi karşısında riskli yapı stokunun yenilenmesine yönelik çalışmaların hızlandırılması, programın temel öncelikleri arasında bulunuyor.
Bu kapsamda yalnızca yapı güvenliğinin artırılması değil, dönüşüm projelerinin bulundukları çevrenin sosyal ve ekonomik koşullarına uygun şekilde geliştirilmesi de hedefleniyor.
Özellikle Kadıköy, Üsküdar, Ataşehir ve İstanbul'un diğer yerleşim bölgelerinde bulunan eski yapıların dönüşümünde, binanın mevcut durumu kadar imar koşullarının, maliklerin beklentilerinin ve projenin finansal uygulanabilirliğinin birlikte değerlendirilmesi önem taşıyor.
Program, söz konusu ilçelere özgü ayrı bir hak veya yeni bir destek paketi açıklamıyor. Bununla birlikte İstanbul genelinde riskli yapıların yenilenmesine verilen önemin devam edeceğini ortaya koyuyor.
Yerinde Dönüşüm ve Şehir Kimliğinin Korunması Öne Çıkıyor
Kentsel dönüşümün yalnızca mevcut yapıların yıkılarak yeniden inşa edilmesi olarak değerlendirilmemesi gerektiği, 2027 programının şehircilik yaklaşımında da karşılık buluyor.
Programda dönüşüm uygulamalarının şehirlerin dokusuna, estetiğine ve kimliğine uygun şekilde, yerinde dönüşüm anlayışıyla yürütülmesi hedefleniyor.
Bu yaklaşım; güvenli konut üretiminin yanı sıra kent aidiyetinin, mahalle ilişkilerinin, yaşam kalitesinin ve çevresel koşulların da dikkate alınmasını gerektiriyor.
Özellikle yoğun yapılaşmanın bulunduğu bölgelerde her projenin aynı yöntemle değerlendirilmesi mümkün olmayabilir. Parsel özellikleri, plan kararları, yapılaşma hakları ve mülkiyet durumu dönüşüm modelinin belirlenmesinde önemli rol oynar.
Bu nedenle başarılı bir kentsel dönüşüm sürecinde hukuki, mimari, teknik ve finansal planlamanın birlikte yürütülmesi kritik önem taşımaktadır.
2027'de Kentsel Dönüşüme Girecek Bina Sahipleri Nelere Dikkat Etmeli?
2027 yılına yönelik açıklanan hedefler, bina sahiplerinin mevcut dönüşüm süreçlerini durdurmasını veya yeni düzenlemeleri beklemesini gerektiren bir karar niteliği taşımıyor.
Kentsel dönüşüm sürecine başlamayı değerlendiren maliklerin öncelikle mevcut yasal ve teknik koşullar çerçevesinde hareket etmesi gerekiyor.
Bu doğrultuda;
-
Binanın mevcut durumu değerlendirilmeli: Yapının güvenliği ve gerekli görülmesi halinde riskli yapı tespit süreci yetkili kuruluşlar aracılığıyla ele alınmalıdır.
-
İmar koşulları incelenmeli: Mevcut taşınmazın yapılaşma hakları ve yeni proje için geçerli plan kararları değerlendirilmelidir.
-
Malikler doğru bilgilendirilmeli: Karar alma ve uzlaşma süreçleri yürürlükteki mevzuata uygun şekilde yönetilmelidir.
-
Finansal fizibilite hazırlanmalı: İnşaat maliyetleri, mevcut destek mekanizmaları ve maliklerin üstlenebileceği yükümlülükler hesaplanmalıdır.
-
Sözleşmeler hukuki açıdan incelenmeli: Yüklenicinin sorumlulukları, teslim koşulları, teminatlar ve olası uyuşmazlıklar dikkate alınmalıdır.
2027 programında öngörülen düzenlemeler hayata geçirildikçe, bu süreçlere ilişkin yeni uygulama esaslarının ayrıca değerlendirilmesi gerekecektir.
Yeni Düzenlemeler Yürürlüğe Girdi mi?
2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı resmî olarak yayımlanmış olmakla birlikte, programda yer alan her hedefin doğrudan uygulanabilir bir kanun veya yönetmelik değişikliği olduğu düşünülmemelidir.
Örneğin kentsel dönüşüm strateji belgelerinin zorunlu hale getirilmesi için yeni mevzuat çalışması öngörülmektedir. Benzer şekilde ihtisas mahkemelerine ilişkin hedefin uygulanması da gerekli hukuki ve idari adımların atılmasına bağlıdır.
Bu nedenle 2027 yılı boyunca yayımlanabilecek yeni kanun, yönetmelik ve diğer resmî düzenlemelerin takip edilmesi önem taşımaktadır.
Cityvenn ile Kentsel Dönüşüm Sürecinizi Doğru Planlayın
Kentsel dönüşüm süreci; mevzuatın doğru yorumlanmasını, maliklerin uzlaşmasını, proje fizibilitesinin hazırlanmasını ve uygulama aşamalarının koordineli şekilde yürütülmesini gerektiren çok yönlü bir çalışmadır.
Cityvenn Kentsel Dönüşüm, bina ve parsel bazında mevcut koşulların değerlendirilmesinden proje geliştirme süreçlerine, hukuki ve teknik koordinasyondan finansal planlamaya kadar kentsel dönüşüm çalışmalarında bütüncül danışmanlık yaklaşımı sunmaktadır.
2027 yılına yönelik açıklanan hedefler, kentsel dönüşümde planlı hareket etmenin ve güncel mevzuatı takip etmenin önemini bir kez daha ortaya koyuyor.
Binanızın kentsel dönüşüm potansiyelini değerlendirmek, mevcut imar koşullarını öğrenmek ve sürecin hangi aşamalardan oluşacağını anlamak için Cityvenn ile iletişime geçebilirsiniz.
Cityvenn Kentsel Dönüşüm – Güvenli Yapılar, Planlı Dönüşüm.
Kaynaklar
-
T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı – 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı, 27 Ekim 2026.
-
T.C. Resmî Gazete – 27 Ekim 2026, Sayı: 33413 (Mükerrer), Karar Sayısı: 11934.
-
Anadolu Ajansı – Kentsel Dönüşüm Strateji Belgeleri Zorunlu Hale Getirilecek, 27 Ekim 2026.
Bilgilendirme notu: Bu içerik 17 Kasım 2026 itibarıyla erişilebilir resmî açıklamalar temel alınarak hazırlanmıştır. Genel bilgilendirme amaçlıdır; somut taşınmaz ve uyuşmazlıklar bakımından hukuki danışmanlık yerine geçmez.
Yorumlar (0)
Henüz yorum yok
İlk yorumu siz yapın!